Kısa cevap
Sağlam bir diş, yalnızca daha beyaz veya daha düzgün görünsün diye kesilmemelidir. Kesim geri dönüşsüzdür: inceltilen mine yerine gelmez ve diş ömür boyu bir restorasyona bağımlı hâle gelir. Bu yüzden karar sırası bellidir: önce dişi kesmeyen seçenekler — beyazlatma, kompozit bonding, dolgu, gerekiyorsa ortodonti — değerlendirilir. Kesim ancak çürük veya kırık nedeniyle madde kaybı genişse, kanal tedavisi görmüş diş kırılganlaşmışsa ya da korumacı yöntemler gerçekten yetersiz kalıyorsa gerekçeli olur. Kesilip kesilmeyeceğini estetik vaat değil, muayene ve endikasyon belirler; hekimin görevi hem faydayı hem geri dönüşsüz tarafı hastaya açıkça anlatmaktır.
Dişi kesmeden önce değerlendirilen korumacı seçenekler
- Diş beyazlatma — renk sorunu yüzeyselse (bkz. diş beyazlatma zararlı mı?),
- Kompozit bonding / laminat — küçük şekil, aralık, kırık düzeltmesinde, çoğu zaman kesmeden,
- Dolgu — sınırlı madde kaybında,
- Ortodonti — dizilim sorununda, dişe dokunmadan.
Kesimin gerekçeli olduğu durumlar
- Çürük veya kırık nedeniyle madde kaybı çok geniş ise,
- Diş kanal tedavisi görüp kırılgan hâle geldiyse (özellikle arka dişte kuron),
- Korumacı yöntemler (bonding, beyazlatma) yetersiz kalıyor ve kalıcı yapısal/estetik gereksinim varsa.
Konservatif bakış: gerekçe, slogandan önemlidir
“Sağlam dişe dokunmadan önce, dokunmamanın bir yolu var mı diye sorulur.”
Restoratif diş hekimliğinin temel ilkesi, mümkün olan en fazla sağlam dokuyu korumaktır. “Hızlı ve çok beyaz gülüş” için sağlıklı dişleri toptan inceltmek, kısa vadede etkileyici görünse de dişin ömrü boyunca taşıyacağı geri-dönüşsüz bir karardır. Bizim yaklaşımımız, önce dişi kesmeyen seçeneği değerlendirmek; kesim gerekiyorsa da bunun nedenini ve alternatiflerini hastayla açıkça konuşmaktır. Kesmeden estetik için kompozit veneer, gerekçeli durumlarda ise kuron & köprü gibi yöntemler ayrı ayrı değerlendirilir. Diş kesilip kesilmeyeceği, estetik vaatle değil muayene ve endikasyonla belirlenir.
